Diş taşı, dişlerin üzerinde biriken bakteri plağının tükürükteki mineallerle sertleşmesiyle oluşur. Yumuşak plak birkaç gün içinde temizlenmezse kireçlenmeye başlar ve fırçayla çıkarılamayan sert bir tabakaya dönüşür. Diş taşı yalnızca diş hekimi tarafından özel aletlerle temizlenebilir. Bu yazıda nedenlerini, temizliğin nasıl yapıldığını ve önleme yollarını anlatıyoruz.
Diş taşı nasıl oluşur?
- Yemekten sonra diş yüzeyinde ince, yapışkan bir bakteri tabakası (plak) oluşur.
- Plak düzenli fırçalama ve arayüz temizliğiyle kaldırılmazsa tükürükteki kalsiyum ve fosfat ile sertleşmeye başlar.
- Sertleşen tabaka pürüzlü olduğu için üzerine daha fazla plak tutunur ve diş taşı kalınlaşır.
Diş taşı en çok alt ön dişlerin iç yüzlerinde ve üst azı dişlerinin yanak tarafında görülür; bu bölgeler tükürük bezlerinin ağza açıldığı yerlere yakındır.
Diş taşı oluşumunu artıran etkenler
- Yetersiz ya da düzensiz fırçalama, diş ipi kullanmamak.
- Şekerli ve sık atıştırmalık tüketimi.
- Sigara kullanımı (aynı zamanda dişlerde renklenmeye yol açar).
- Çapraşık dişler, temizlenmesi zor bölgeler.
- Kişiye özgü tükürük yapısı: bazı kişilerde, iyi bakıma rağmen diş taşı daha hızlı birikebilir.
Diş taşı neden temizlenmeli?
Diş taşı diş eti kenarında bakteri birikimini kolaylaştırır. Bu birikim diş eti iltihabı, kanama ve ağız kokusu ile ilişkilidir; ilerleyen durumlarda diş etinin ve dişi destekleyen dokuların etkilenmesine katkıda bulunabilir. Diş eti kanaması yaşıyorsanız diş eti kanaması neden olur yazımıza da göz atabilirsiniz.
Diş taşı temizliği nasıl yapılır?
- Muayene: Hekim ağız içini inceler, diş eti durumunu ve taşın yoğunluğunu değerlendirir. Gerekirse röntgen alınır.
- Ultrasonik temizlik: Titreşimli bir uç ve su spreyi ile diş taşı diş yüzeyinden ayrılır. Su, bölgeyi serinletir ve kalıntıları uzaklaştırır.
- El aletleriyle ince temizlik: Ultrasonik ucun ulaşamadığı alanlar el aletleriyle temizlenir.
- Cila (polisaj): Diş yüzeyi pürüzsüzleştirilir; bu, plağın yeniden tutunmasını yavaşlatmaya yardımcı olur.
- Bakım önerileri: Hekim, ağzınıza uygun fırça, arayüz temizliği ve kontrol aralığı önerir.
Ne kadar sürer?
Ağız içindeki taş miktarına ve diş eti durumuna göre değişmekle birlikte, rutin bir diş taşı temizliği çoğunlukla tek seansta tamamlanır. Taşın yoğun olduğu ya da diş eti altına uzandığı durumlarda işlem birden fazla seansa bölünebilir. Kesin süreyi muayene sonrası hekiminiz söyleyebilir.
Temizlik sırasında ve sonrasında neler hissedilebilir?
İşlem sırasında titreşim ve su hissi olur. Diş eti iltihaplıysa hafif kanama ve hassasiyet görülebilir. Temizlik sonrası birkaç gün dişlerde soğuk-sıcak hassasiyeti olabilir; bu genellikle geçicidir. Hassasiyet uzun sürerse hekiminize bilgi verin. Konuyla ilgili ayrıntılar için diş hassasiyeti neden olur yazımıza bakabilirsiniz.
Sonrasında dikkat edilecekler
- Hekiminiz aksini söylemedikçe fırçalamaya aynı gün devam edin; yumuşak kıllı fırça tercih edin.
- İlk saatlerde çok sıcak ve çok soğuk yiyeceklerde dikkatli olun.
- Kahve, çay ve sigara renklenmesini azaltmak için bu tüketimleri sınırlayın.
Diş taşını önlemek ya da yavaşlatmak için
- Günde iki kez, en az iki dakika florürlü macunla fırçalayın.
- Diş aralarını her gün diş ipi ya da arayüz fırçasıyla temizleyin.
- Şekerli içecek ve atıştırmalıkları öğün aralarında sınırlayın.
- Hekiminizin önerdiği aralıkla (çoğu kişi için 6 ayda bir) kontrole gidin.
Diş taşı temizliği, ileride yapılacak estetik işlemler öncesinde de çoğu zaman ilk adımdır; örneğin diş beyazlatma öncesinde dişlerin temiz olması gerekir.
Sık sorulan sorular
Diş taşı evde temizlenebilir mi?
Hayır. Sertleşmiş diş taşı fırça, macun ya da evde kullanılan aletlerle güvenli şekilde çıkarılamaz. Sivri aletlerle kazımaya çalışmak diş etini yaralayabilir ve mineye zarar verebilir. Evde yapılabilecek olan, yumuşak plağı düzenli temizleyerek taş oluşumunu yavaşlatmaktır.
Diş taşı temizliği dişlere zarar verir mi?
Hekim tarafından uygun aletlerle yapılan temizlik, diş yüzeyindeki sert birikintiyi uzaklaştırmayı amaçlar. Temizlik sonrası hissedilen boşluk hissi çoğu zaman taşın kapladığı alanın açığa çıkmasından kaynaklanır. Merak ettiklerinizi işlem öncesinde hekiminize sorabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Ağzınızdaki duruma özel değerlendirme için diş hekiminize danışın.
Dent Denge’de muayene
Diş taşı kontrolü ve temizliği için kliniğimizden randevu alabilirsiniz; tüm uygulamalar tedaviler sayfamızda. Kliniğimiz Çankaya Aziziye Mahallesi, Hoşdere Caddesi No: 171-B’de; Pazartesi–Cumartesi 09:00–18:00 arası hizmet veriyoruz. Randevu için 0312 446 66 87 numarasını arayabilir ya da WhatsApp 0505 470 69 88 üzerinden yazabilirsiniz.